Biologia interakcji
Sylabus zajęć
Informacje podstawowe
Kierunek studiów
Nauczanie biologii i przyrody
Specjalność
-
Jednostka organizacyjna
Wydział Biologii
Poziom studiów
Studia drugiego stopnia
Forma studiów
Studia stacjonarne
Profil studiów
Profil ogólnoakademicki
Cykl dydaktyczny
2022-2025
Języki wykładowe
Polski
Obligatoryjność
Obowiązkowy
Blok zajęciowy
Przedmioty nieprzypisane
Prowadzący zajęcia
prof. dr hab. Jerzy Błoszyk, bloszyk@amu.edu.pl, dr hab. Justyna Wiland-Szymańska, wiland@amu.edu.pl, dr hab. Władysław Polcyn, polcyn@amu.edu.pl, prof. dr hab. Marlena Lembicz, lembicz@amu.edu.pl
|
Okres
Semestr 3
|
Forma zajęć / liczba godzin / forma zaliczenia
|
Liczba punktów ECTS
4.0
|
Cele kształcenia dla zajęć
1. Zapoznanie studentów z podstawowymi formami oddziaływań między organizmami na różnych poziomach organizacji.
2. Odziaływania miedzy gatunkami: konkurencja, drapieżnictwo, roślinozerność, mutualizm.
3. Wpływ gatunków inwazyjnych.
4. Ukazanie zalezności koewolucyjnych roślin i organizmów je zapylających.
5. Foreza jako złozone zjawisko biologiczne
6. Ukazanie specyfiki interakcji miedzy organizmami w jaskiniach i innych środowiskach podziemnych.
7. Przekazanie studentom wiedzy o mechanizmach interakcji symbiotycznych z udziałem mikroorganizmów na poziomach molekularnym, komórkowym, tkankowym i środowiskowym
8. Zapoznanie studentów z hipotezą ewolucji przez kooperację, czyli symbiozy jako siły napędowej w ewolucji
Wymagania wstępne
Potwierdzona wiedza z zakresu botaniki ogólnej, biochemii, biologii, mikrobiologii, wirusologii i ekologii organizmówEfekty uczenia się dla zajęć
| Symbol EU dla zajęć/przedmiotu | Po zakończeniu zajęć i potwierdzeniu osiągnięcia EU student/ka: | Symbole EK dla kierunku studiów |
| Efekt_01 | zna i rozumie powiązania ekologiczne pomiędzy organizmami z różnych grup systematycznych | |
| Efekt_02 | potrafi zdefiniować istotę związków między roślinami a zwierzętami i wytłumaczyć ich wpływ na różnorodność na poziomie ekosystemów | |
| Efekt_03 | potrafi wyjaśnić podając przykłady zjawisko forezy w biologii i ekologii bezkręgowców. | |
| Efekt_04 | potrafi scharakteryzować gatunki inwazyjne | |
| Efekt_05 | zna i rozumie oddziaływania pomiędzy organizmami | |
| Efekt_06 | jest gotów zdefiniować istotę związków mikrosymbiotycznych i przedstawić argumenty podkreślające ich znaczenie dla różnorodności biosfery | |
| Efekt_07 | jest gotów przedstawić argumenty przemawiające za hipotezą, że związki symbiotyczne są środowiskiem dla ważnych mechanizmów filogenezy i mogą stanowić wysoce zintegrowane systemy genetyczne |
Treści programowe
| Lp. | Treści programowe dla zajęć/przedmiotu | Symbol EU dla zajęć/przedmiotu |
| 1. |
Mutualistyczne i antagonistyczne relacje pomiędzy roślinami i zwierzętami na poziomie organizmów. Mechanizmy zoogamii, dyspersji, drapieżnictwa i obrony. |
Efekt_02 |
| 2. |
Powiązania ekologiczne pomiędzy różnymi grupami roślin, zwierząt i grzybów w różnych typach ekosystemów Ziemi. |
Efekt_01 |
| 3. |
Znaczenie forezy w biologii i ekologii bezkregowców. |
Efekt_03 |
| 4. |
Drogi migracji i znaczenie gatunków inwazyjnych |
Efekt_04 |
| 5. |
Przepływ energii i materii. Piramidy troficzne. Gatunki parasolowe. Ewolucja pasożytnictwa |
Efekt_05 |
| 6. |
Współczesne definicje symbiozy. Metaboliczne symbiozy mutualistyczne bakterii, protistów, grzybów, roślin i zwierząt. Sygnalizacja molekularna i regulacja symbioz bakteryjno-zwierzęcych i bakteryjno-roślinnych. |
Efekt_06 |
| 7. |
Międzygatunkowy transfer genów i koewolucja jako symbiotyczne mechanizmy filogenezy. Endosymbiotyczna teoria pochodzenia pierwszej komórki eukariotycznej. Rola endosymbiozy w ewolucji plastydów. Wirusy symbiotyczne i wiriosfera. Hipoteza genomu kolektywnego (hologenomu) jako obiektu doboru naturalnego. |
Efekt_07 |
Informacje dodatkowe
| Metody i formy prowadzenia zajęć | |
|---|---|
| Wykład z prezentacją multimedialną wybranych zagadnień | |
| Wykład konwersatoryjny | |
| Dyskusja | |
| Praca z tekstem | |
| Metoda analizy przypadków | |
| Metoda badawcza (dociekania naukowego) | |
| Metody aktywizujące (np.: 'burza mózgów', technika analizy SWOT, technika drzewka decyzyjnego, metoda 'kuli śniegowej', konstruowanie 'map myśli') | |
| Praca w grupach |
| Sposoby oceniania | Symbole EK dla modułu zajęć/przedmiotu | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| EK_1 | EK_2 | EK_3 | EK_4 | EK_5 | EK_6 | EK_7 | ||
| Egzamin pisemny | x | x | x | x | x | x | x | |
| Projekt | x | x | x | x | x | x | x | |
| Kryteria oceniania wg skali stosowanej w UAM | |
|---|---|
| bardzo dobry (bdb; 5,0): | znakomita wiedza, umiejętności i kompetencje personalne i społeczne |
| dobry plus (+db; 4,5): | bardzo dobra wiedza, umiejętności i kompetencje personalne i społeczne |
| dobry (db; 4,0): | dobra wiedza, umiejętności i kompetencje personalne i społeczne |
| dostateczny plus (+dst; 3,5): | wiedza, umiejętności i kompetencje personalne i społeczne ale ze znacznymi niedociągnięciami |
| dostateczny (dst; 3,0): | wiedza, umiejętności i kompetencje personalne i społeczne z licznymi błędami |
| niedostateczny (ndst; 2,0): | niezadowalająca wiedza, umiejętności i kompetencje personalne i społeczne |
Literatura
Wydawnictwa książkowe
- 1. C. J. Krebs: Ekologia, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa, 1996
2. M. Begon & M. Mortimer: Ekologia populacji. Studium porównawcze zwierzat i roślin, Państwowe Wydawnictwo Rolnicze i Leśne, Warszawa, 1989
3. Collier B.D., Cox G. W., Johnson A. W., & Miller Ph. C.: Ekologia dynamiczna, Państwowe Wydawnictwo Rolnicze i Leśne, Warszawa, 1978
4. Culver D. C. & Pipan T.: The Biology of Caves and Other Subterranean Habitats, Oxford University Press, Oxford, 2010
5. MacArthur R. H. & Connell: Biologia populacji, Państwowe Wydawnictwo Rolnicze i Leśne, Warszawa, 1971
6. Weiner J: Życie i ewolucja biosfery, PWN, Warszawa, 1999
7. Lisowski S.: Świat roślinny tropików, Sorus, Poznań, 1996
8. Szafer W.: Kwiaty i zwierzęta , PWN, Warszawa, 1969
Artykuły w czasopismach
- 1. Brucker R. M., Bordenstein S. R. (2012): Speciation by symbiosis, Trends in Ecology and Evolution, Vol. 27, No. 8
2. Moran N. A (2006): Symbiosis, Current Biology, Vol. 16 R866-R871
Nakład pracy studenta i punkty ECTS
| Forma aktywności | Średnia liczba godzin* na zrealizowanie aktywności | |
|---|---|---|
| Godziny zajęć (wg planu studiów) z nauczycielem | 45 | |
| Praca własna studenta: | ||
| Przygotowanie do zajęć | 30 | |
| Czytanie wskazanej literatury | ||
| Przygotowanie pracy pisemnej, raportu, prezentacji, demonstracji, itp. | ||
| Przygotowanie projektu | ||
| Przygotowanie pracy semestralnej | ||
| Przygotowanie do egzaminu / zaliczenia | 45 | |
| SUMA GODZIN | 120 | |
| LICZBA PUNKTÓW ECTS DLA MODUŁU ZAJĘĆ/PRZEDMIOTU | 4 | |
* godzina (lekcyjna) oznacza 45 minut